33 yaşındaki bir adam, geliştirilen harici yapay akciğer sistemi sayesinde çift akciğer nakli yapılana kadar 48 saat boyunca akciğersiz hayatta kaldı. Kritik durumda olan ve organ nakli bekleyen hastalar için umut vadeden sistem, kalbin normal çalışmasını sürdürebilecek şekilde tasarlandı.
Northwestern Üniversitesi Feinberg Tıp Fakültesi’nden göğüs cerrahı Ankit Bharat’ın öncülük ettiği ekip, bugüne dek kullanılan destek cihazlarından farklı olarak kalbe dengeli ve sürekli kan akışı sağlayan bir tasarım geliştirdi. Bu sayede kalp krizi riski azaltıldı. Çalışmanın bulguları, Med dergisinde yayımlandı.
Daha önce de akciğerleri çıkarılarak oksijenlenme için harici cihazlara bağlanan vakalar görülse de, bu sistemler kalbe yeterli kan akışı sağlayamadığı için gerçek anlamda “yapay akciğer” sayılmıyordu. Bharat, yeni sistemin bu kritik eşiği aştığını vurguluyor.
Hayati Tehlike Altındaki Hastada Hızlı İyileşme
Hastada grip virüsünün tetiklediği akut solunum yetmezliği sendromu gelişti. Solunum cihazına rağmen, ilaca dirençli Pseudomonas aeruginosa enfeksiyonu nedeniyle septik şoka girdi; kalp ve böbrek fonksiyonları bozuldu. Enfeksiyonun kaynağı olan akciğerlerin çıkarılması kararı alındı.
Yapay akciğer sistemine bağlandıktan sonra hasta şaşırtıcı biçimde toparlandı. Bharat, “48 saat içinde tansiyonu destekleyen ilaçlar kesildi, böbrek fonksiyonları düzeldi ve kalp normal çalışmaya başladı” dedi. Ardından çift akciğer nakli yapılan hastada, yaklaşık üç yıl sonra dahi organ reddi veya fonksiyon kaybı görülmedi.
Pandemiden Doğan Bir İnovasyon
Sistem, COVID-19 döneminde ağır hastaları akciğer nakline uygun hale getirmek amacıyla geliştirildi. Mevcut ECMO teknolojisinin aksine, yeni tasarım kalbe doğrudan bağlanarak doğru basınç ve akış dengesini koruyor.
Avustralya’daki Westmead Hastanesi’nden organ nakli uzmanı Natasha Rogers, mühendisliği “olağanüstü” olarak nitelendirerek, akciğerler yokken kalp fonksiyonunu sürdürmenin zorluğuna dikkat çekti.
Gelecek Planları
Uzmanlara göre sistem, akciğer nakline hazırlanması gereken diğer kritik hastalarda da geçici çözüm olarak kullanılabilir. Ancak çok disiplinli ekip ve ileri altyapı gerektirmesi nedeniyle şimdilik büyük merkezlerle sınırlı. Bharat, hedeflerinin sistemi ticarileştirerek daha fazla hastanede erişilebilir kılmak olduğunu belirtiyor.
Kaynak: Nature; 48 hours without lungs: artificial organ kept man alive until transplant
doi: https://doi.org/10.1038/d41586-026-00239-y
