Atlarla kurulan ilişkinin yalnızca beden dili ve ses tonuyla sınırlı olmadığı ortaya çıktı. Yeni bir araştırmaya göre atlar, insanların korku anında salgıladığı terdeki kimyasal sinyalleri algılayabiliyor ve buna bağlı olarak davranışlarını değiştiriyor. Bulgular, insanların duygusal durumlarının hayvanlar üzerinde doğrudan ve ölçülebilir bir etkisi olabileceğini gösteriyor.
Ter Üzerinden Yapılan Sıra Dışı Deney
Araştırmacılar, insanların farklı duygusal durumlar yaşarken salgıladığı terin atlar üzerindeki etkisini incelemek için sıra dışı bir yöntem kullandı. Deneyde gönüllü katılımcıların koltuk altlarına pamuk pedler yerleştirildi. Katılımcılar önce neşe uyandıran film sahneleri izledi, ardından korku duygusunu tetikleyen bir korku filmiyle karşı karşıya bırakıldı.
Her iki duygu durumunda toplanan ter örnekleri, daha sonra kontrollü koşullar altında atlara sunuldu. Amaç, atların yalnızca kokuya dayanarak farklı duygusal durumlara farklı tepkiler verip vermediğini gözlemlemekti.
Korku Kokusu Atları Daha Temkinli Yapıyor
Sonuçlar dikkat çekiciydi. Korku anında toplanan ter örneklerine maruz kalan atlar, daha gergin ve çekingen davranışlar sergiledi. Bu atlar, araştırmacılara yaklaşmakta tereddüt etti, ani uyaranlar karşısında daha kolay ürktü ve bilinmeyen nesnelerle etkileşime girmekte isteksiz davrandı.
Buna karşılık, neşe duygusu sırasında toplanan ter örneklerine ya da nötr kokulara maruz kalan atlar daha sakin ve meraklı bir tutum gösterdi. Araştırmacılar, bu farkın yalnızca tesadüf olmadığını ve kokuya bağlı duygusal algılamaya işaret ettiğini belirtiyor.
Kalp Atışları da Değişti
Davranışsal gözlemlerin yanı sıra atların fizyolojik tepkileri de ölçüldü. Korku kokusuna maruz kalan atların kalp atış hızlarının yükseldiği görüldü. Bu durum, hayvanların yalnızca “davranıyormuş gibi” yapmadığını, gerçekten stres yaşadığını gösteriyor.
Uzmanlara göre kalp atış hızındaki bu artış, korku kokusunun atlar tarafından bir tehdit işareti olarak algılandığını düşündürüyor.
İnsan Duyguları Atları Etkiliyor
Araştırmanın başyazarlarından biri olan at davranışı uzmanı Plotine Jardat, atlarla etkileşimde insan duygularının merkezde yer aldığını vurguluyor. Jardat’a göre, bir atın belirli bir gün iş birliğine daha kapalı olması, insanın o anki ruh hâliyle ilişkili olabilir. Bu nedenle egzersiz veya eğitim zamanlamasının, insanın kendini nasıl hissettiğine göre yeniden değerlendirilmesi faydalı olabilir.
Neden Böyle Bir Yeteneğe Sahipler?
Araştırma, atların insan korkusunu neden algılayabildiği sorusuna kesin bir yanıt vermiyor. Bu yetenek, binlerce yıllık evcilleştirme sürecinde insanlarla kurulan yakın ilişki sonucu gelişmiş olabilir. Alternatif olarak, birçok memelide bulunan daha eski bir biyolojik algılama mekanizmasının parçası olması da mümkün.
Her iki durumda da sonuçlar, atların insanlara sanılandan çok daha duyarlı olduğunu ve bu duyarlılığın yalnızca görsel ya da işitsel ipuçlarıyla sınırlı olmadığını gösteriyor.
At Sahipleri İçin Ne Anlama Geliyor?
Uzmanlara göre bu bulgular, atlarla çalışan herkes için önemli bir hatırlatma niteliğinde. Stresli veya korkulu bir ruh hâliyle atın yanına gitmek, farkında olunmadan hayvanın da gerginleşmesine neden olabilir. Bu nedenle, atlarla etkileşimde insanın kendi duygusal durumunun da dikkate alınması hem güvenlik hem de hayvan refahı açısından önem taşıyor.
Kaynak
- Scientific American – Horses Can Smell Your Fear, Bizarre Sweat Study Finds
https://www.scientificamerican.com/article/horses-can-smell-your-fear-bizarre-sweat-study-finds/
